نوع مقاله : مقاله پژوهشی
تازه های تحقیق
نتیجهگیری
یکی از مناسبترین فنون برنامهریزی و تجزیهوتحلیل راهبرد، ماتریس SWOT است که امروزه بهعنوان ابزاری نوین برای تحلیل عملکردها و وضعیت شکاف، مورداستفاده طراحان و ارزیابان راهبردها قرار میگیرد. تکنیک یا ماتریس SWOT که گاهی TOWS نیز نامیده میشود، ابزاری برای شناخت تهدیدها و فرصتهای موجود در محیط خارجی یک سیستم و بازشناسی ضعفها و قوتهای داخلی آن بهمنظور سنجش وضعیت و تدوین راهبرد مناسب برای هدایت و کنترل آن است. درواقع، این روش بهترین راهبرد را برای مدیریت سازمانها ارائه میدهد. تکمیل ماتریس سوات؛ و تدوین راهبردهای گوناگون برای هدایت سیستم در آینده صورت میگیرد. بهعبارتدیگر، مدل SWOT یکی از ابزارهای راهبرد تطابق نقاط قوت و ضعف عوامل درون سیستمی با فرصتها و تهدیدات برون سیستمی است. مدل TOWS تحلیلی سیستماتیک را برای شناسایی این عوامل و انتخاب راهبردی که بهترین تطابق بین آنها را ایجاد مینماید، ارائه میدهد. از دیدگاه این مدل، یک راهبرد مناسب قوتها و فرصتها را به حداکثر و ضعفها و تهدیدها را به حداقل ممکن میرساند. برای این منظور، نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدها در چارچوب کلی TW,TS,OW,OS پیوند داده میشوند و گزینههای استراتژی از بین آنها انتخاب میشود. آلبرت هامفری از بنیانگذاران تکنیک سوات بیان میدارد که اگرچه مجموعه متغیرهای موجود در ماتریس سوات یعنی قوت، ضعف، فرصت و تهدید، متغیرهای جدیدی نیستند. اما نکته جدیدی که همانا توانایی این تکنیک در هماهنگ نمودن و یافتن ارتباط نظاممند میان متغیرهای مزبور است در این تکنیک ایجادشده است. ابتدا اصلیترین و مهمترین نقاط قوت و ضعف توسعه پایدار حمل و نقل در تعاونیهای مسافربری استان کهگیلویه و بویراحمد که توسط پرسشنامه و مصاحبه از کارشناسان و متخصصین در زمینه حمل و نقل مسافربری اخذ گردیده، فهرست شده است. برای تشخیص میزان تأثیرگذاری هر یک از عوامل، با توجه به نظر آنها به هر یک از معیارها از صفر تا یک ارزش و ضریب خاصی دادهشده؛ طوری که مجموع این ضرایب برابر یک شود. سپس برای مشخص کردن میزان اثربخشی راهبردهای کنونی و نشان دادن واکنش نسبت به عوامل، به روش زیر نمراتی دادهشده است. 1) نمره 1 بیانگر ضعف اساسی، 2) نمره 2 بیانگر ضعف عادی، 3) نمره 3 بیانگر قوت عادی، 4) نمره 4 بیانگر قوت بسیار بالا، است. سپس برای تعیین نمره نهایی ضریب هر عامل در نمره آن ضرب میشود. درنهایت مجموع نمرههای نهایی محاسبهشده تا نمره نهایی عوامل داخلی به دست آید (نمره نهایی نباید بیشتر از 1 و کمتر از 1 باشد).
با توجه به نتایج این پژوهش باید توجه نمود که نمیتوان یک عامل واحد را برای استراتژیهای شرکتهای تعاونی بیان نمود. عوامل مختلفی در استراتژیهای شرکتهای تعاونی در راهبرد مطلوب شرکتها تأثیرگذار هستند و ممکن است این عوامل در استراتژیهای شرکتهای تعاونی نیز دخیل باشند ولی گاهی میتوان یک یا چند عامل را تحت عنوان مهمترین یا بارزترین عامل یا عوامل برای استراتژیهای شرکتهای تعاونی بیان نمود. همچنین با توجه به اولویتبندی بالا استراتژیهای شرکتهای تعاونی میتوان نتیجهگیری کرد که در شرکتهای تعاونی برای استراتژیهای شرکتهای تعاونی، تدوین بستههای سفر مرتبط با فعالیتهای اکو توریستی و همکاری تعاونیها با سازمان گردشگری از درجه اهمیت بیشتری دارد ولی نیروی کار متخصص و امنیت انتظامی از درجه اهمیت پایینتری قرار دارد. لذا نتایج این پژوهش با تحقیقات هامگرن (2012) در تحقیقی با عنوان ارزیابی کارایی عملکرد سامانه حمل و نقل همگانی در شهرستانهای سوئد، یالینیز و دیگران (2011) تحت عنوان کیفیت سرویس حمل و نقل همگانی به لحاظ معیار دسترسیپذیری، میرزا حسین، حمید (1392) در پژوهشی با عنوان شناسایی راهکارهای افزایش سهم حمل و نقل همگانی در سفرهای برونشهری: رویکرد نظرسنجی از متخصصین، مصدقی (1393) در پژوهشی تحت عنوان شناسایی عوامل مؤثر در جهت ارتقاء اثربخشی خدمات اداره کل حمل و نقل پایانههای استان خوزستان همسو نیست.
پیشنهادات
1- با توجه به نتایج تحقیق مبنی بر اینکه ماتریس سوات، استراتژی تهاجمی (SO) را بهعنوان اولویت اول نشان داد باید سازمان حمل و نقل مسافربری استان به نکات زیر توجه داشته باشند.
الف) توجه ویژه به مدیریت شهری برای احداث ترمینال در مناطق مرکزی شهر
ب) افزایش استفاده از سامانههای هوشمند حمل و نقل برونشهری (نظیر نظارت تصویری، کنترل مکانیزه سرعت و...)
ج) وجود تعاونیهای مسافربری حمل و نقل متعدد در استان
د) حمایت نهادهای سیاسی و افزایش بودجه دولتی برای ساخت و توسعه سریع راهآهن.
و) افزایش تمایل بخش خصوصی برای مشارکت در طرحها و برنامههای مرتبط با گردشگری و مسافربری.
هـ) اثرگذاری بالای رسانهها در جذب توریست مسافربری و افزایش شرکتهای مسافربری.
و) اختصاص اعتبارات کافی بهمنظور شناسایی نقاط و تواناییهای شرکتهای مسافربری استان و مناسبسازی آنها تعامل با اتحادیه هتل و رستورانها و اصناف بازار بهمنظور کاهش هزینههای سفر به استان بهمنظور کاهش تأثیر منفی احتمالی هدفمند کردن یارانهها و افزایش قیمتها.
هـ) با توجه به اینکه عرضه خدمات متناسب و منظم با نیاز مشتریان در استانداردهای مختلف همچنین تأمین آسایش و ارائه خدمات با تجهیزات ایمنی و جلب اعتماد مشتریان تأثیر مهمی در افزایش سطح تقاضای حمل و نقل دارد. لذا باید به ماشینهای با ایمنی بالا توجه زیادی شود.
عنوان مقاله English
نویسنده English
The purpose of this research is to investigate the optimal strategy of cooperative passenger transport companies in Kohgiluyeh and Boyer Ahmad provinces using SWAT analysis. The type of research is applied in terms of purpose, and descriptive-survey in terms of implementation method. The sample of participants in the research included 120 employees of all the employees of the cooperative passenger transportation companies of Kohgiluyeh and Boyer Ahmad provinces, who were selected by simple random sampling method. The data collection tool was a researcher-made questionnaire, then the data were analyzed using Excel and Matlab software. The findings of the SWAT analysis showed that internal factors (IFE=3.35) and external factors (EFE=3.06) were calculated and according to the SWAT matrix, the first priority of the strategy of passenger transport cooperative companies is the offensive strategy or SO. Therefore, the mentioned companies should be able to make maximum use of environmental or external opportunities by taking advantage of their capabilities and strengths. Also, the results of the fuzzy analysis showed that among the different desirable strategies, the development of travel packages related to ecotourism activities with a weight of (0.13) and the cooperation of cooperatives with the tourism organization with a weight of (0.12) are more important. But the strategies of using expert labor with weight (0.057) and law enforcement security with weight (0.057) had a lower degree of importance. In the end, suggestions were made to improve the condition of the transport cooperative companies of the province.
کلیدواژهها English
بخش حملونقل پدیدهای است پویا، فراگیر پیچیده که رشتههای مختلف آن ریشههای حیات اقتصادی بشر را تغذیه میکند و به آن روح و دوام میبخشد. لئون اقتصاددان معروف اظهار میدارد "حمل و نقل شالوده تمام فعالیتهای انسانی است" (صمصامی، 1371). ارمغان این بخش برای نوع بشر دستیابی به زندگی بهتر و شایستهتر در سایه امنیت، رشد و بالندگی بیشتر در سایه روابط انسانی آسانتر و شرایط کار و تجارت باصرفهتر است. درجه ارتقا و اعتلای جوامع امروزی با معیارهای ارقام توسعه بخش حملونقل و میزان بهرهوری افراد جامعه از امکانات و تسهیلات این بخش سنجیده میشود و در صدر مقایسهای اعتبارات جذبشده در این بخش از اقلام مشخصه تعالی فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی ملتها به شمار میآید. حملونقل کارآمد و موفق زمینهساز اقتصاد سالم است. حملونقل از امور زیربنایی و یکی از اجزای مهم چرخه تولید مصرف است. هرچند فعالیتهای حملونقل (عملیات تغییر مکان کالاها) خود بخشی از فرایند تولید است در طبقهبندی بخشهای اقتصادی از بخشهای خدماتی محسوب میشود. بعضی محققان رشد بخش حملونقل را منوط به رشد تولید و برخی دیگر رشد تولید را منوط به رشد بخش حملونقل میدانند. درهرحال با گسترش جوامع بشری و پیچیده شدن روابط اجتماعی و اقتصادی، تعیین اینکه تولید مقدم است یا حملونقل کار مشکلی است، صنعت حمل و نقل هر کشوری بیانگر وضعیت اقتصادی و میزان توسعه صنعتی آن کشور است، بهنحویکه این صنعت را باید یکی از عوامل مهم در توسعه اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و... هر جامعهای به شمار آورد (ضرابی و همکاران، 1388). موضوع حمل و نقل و ترافیک که امروزه بهعنوان یک پدیده سیاسی اجتماعی نقش بسیار حساس و مهمی در کیفیت و ساختار اقتصادی اجتماعی یک جامعه ایفا مینماید، اساس زندگی نوین شهری و نیازهای جابجایی انسان را شکل میدهد. انسان متمدن امروزی باید بداند درروند تکامل شهرها، توسعه سیستم حمل و نقل به کجا میرود و چنانچه در بهکارگیری و استفاده از اصول شهرسازی و ترافیک کمی غفلت کند، ناگزیر وضعیت نسل کنونی و آینده را با خطرات بسیاری مواجه میسازد (حاجنصرالهی، 1385). وجود حدود 480 تصادف گزارششده در روز، کشته شدن حدود 1500 نفر، مجروح شدن بیش از 12500 نفر در سال در اثر تصادفات درونشهری، انتشار بیش از 200 تن CO، 26 تن HC و دیگر آلایندهها، مرگ بیش از 7000 نفر در سال ناشی از آلودگیهای هوا (آمار غیررسمی)، پرداخته یارانه گازوییل به مبلغ حدود 55/9 میلیارد تومان در روز در سال 81 در کشور و یارانه بنزین در سطح کشور به میزان 2/7 میلیارد تومان در روز در سال 83 و همچنین روزانه 73/0 میلیارد تومان در سال 81 یارانه گازوییل در شهر تهران و حدود 4/1 میلیارد تومان یارانه بنزین در روز در سال 83 اثراتی است که عدم برنامهریزی در حمل و نقل و ترافیک در شهرهای کشور بر جای گذاشته است، ضمن اینکه مشکلات نامحسوس دیگری مانند اثرات زیستمحیطی و ضربههای روحی و روانی بر شهروندان وارد مینماید که ازجمله آنها آلودگیهای شنیداری، اتلاف وقت و زمان (حدود پانصد هزار ساعت روزانه وقت شهروندان در ترافیک تلف میشود) میباشد (حاجنصرالهی، 1385). همچنین بر اساس سرشماری نفوس و مسکن در سال 1395، استان کهگیلویه و بویراحمد با جمعیت 716614 نفر در مقایسه با جمعیت کل کشور به تعداد 79262000 نفر، حدود 9/0 درصد جمعیت کشور را به خود اختصاص داده است. از سوی دیگر به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی که در جنوب غرب کشور قرار دارد این استان پذیرای جمعیتی است که در جستجوی کار و زندگی بهتر به این استان مهاجرت میکند. همچنین به دلیل نقش طبیعت بکر و ناب آن در طول سال میتواند پذیرای مسافران و توریستهای بسیاری باشد. اما بر اساس آخرین آمارهای سازمان راهداری حمل و نقل جادهای، مسافرین جابجا شده استان کهگیلویه و بویراحمد از مبدأ سایر استانهای کشور تا پایان سال 1394 به تعداد 1270000 نفر بوده است در حالی که کل مسافرین جابجا شده در کشور به تعداد 178948000 نفر میباشد. بنابراین با توجه به پتانسیلهای گفته شده، حجم مسافران جابجا شده به استان حدود 7/0 درصد کل مسافران جابجا شده در کل کشور میباشد. این آمار حکایت از این موضوع دارد که تعداد مسافران جابجا شده به استانی که پایتخت طبیعت ایران نامگذاری شده، بسیار بسیار کم بوده و بایستی با یک بررسی در سیستم حمل و نقل استان، مشکلات و مسائل آن را بررسی و یک استراتژی مطلوب برای بهبود وضعیت موجود تدوین گردد. ازاینرو لازم است که مدیران و برنامهریزان شهری در جهت توسعه پایدار حمل و نقل شهری طرحها و برنامهریزیهای کوتاهمدت، میانمدت و درازمدت را به مرحله اجرا گذارند. پژوهش حاضر با استفاده از مدل SWOT به شناخت عوامل و زمینههای قوت، ضعف، فرصت و تهدید و همچنین به شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر راهبرد مطلوب شرکتهای تعاونی حمل و نقل مسافربری استان کهگیلویه و بویراحمد میپردازیم. بر اساس مطالب فوق، تحقیق حاضر با پاسخ به سؤالات پژوهش که به شرح ذیل مطرح میگردد گامی اساسی در جهت رفع خالهای موجود برمیدارد:
1- نقاط قوت و ضعف در شرکتهای تعاونی حمل و نقل مسافربری کدامند؟
2- تهدیدات و فرصتها در شرکتهای تعاونی حمل و نقل مسافربری کدامند؟
3- استراتژی مطلوب برای بهبود وضعیت شرکتهای تعاونی حمل و نقل مسافربری استان چیست؟
4- اولویتبندی استراتژیهای مناسب برای بهبود وضعیت شرکتهای تعاونی حمل و نقل مسافربری استان کدامند؟
