الگویابی میانوار در خانه‌های بومی شرق گیلان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

2 استادیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

10.22034/(jrupa-ei).2022.303772.1094

چکیده

میانوار واسطی است که در میانه دو فضای دیگر، آنها را به هم ربط داده و در دسترس یا دیدرس می‌سازد. خانه‌های بومی شرق گیلان برمبنای نحوه قرارگیری در اقالیم میانه به چهار دسته جلگه‌ای، دشتی، کوهپایه‌ای و کوهستانی تقسیم می‌گردند. هدف پژوهش حاضر تبیین الگوهایی برای «میانوار» در خانه‌های بومی مناطق جلگه‌ای و کوهپایه‌ای شرق گیلان است. این تبیین می‌تواند الگوهای ویژه‌ای از ساماندهی فضایی در این خانه‌ها را نشان دهد؛ و نقشی که میانوارها در برقراری روابط دیدرسی و دسترسی داشته‌اند را روشن سازد. فرضیه پژوهش این است که میانوارها نقش بنیادی در ساماندهی فضایی خانه‌های بومی داشته‌اند. گونه پژوهش، تفسیری-تاریخی است؛ چرا که به کشف و تبیین روابط میانوارِ شماری خانه در گذشته می‌پردازد. در این راستا نخست با روش نمونه‌گیری غیرتصادفی هدفمند شماری از خانه‌های بومی برگزیده شده‌ و الگوهای فضایی و ساماندهی فضایی میانوار در آنها با رویکردی کیفی و تحلیلی شناسایی شده‌اند؛ سپس با رویکردی تحلیلی ویژگی‌های همانند و الگوهای مشترکشان در شمار نمونه‌ها بدست داده شده است و در گام پایانی جایگاه میانوار در الگوهای ساماندهی فضایی بهینه در این مناطق شناسایی و تبیین گردیده‌اند. نتایج نشان داده است که ایوان و پلکان پرکاربردترین گونه میانوار در خانه‌های این مناطق بوده‌اند؛ در این میان ایوان جنوبی افزون بر دارا بودن شکل و ویژگی‌های کالبدی ویژه، سهمی مهم در دیدرسی و دسترسی میان اتاق‌های خانه و تالار با فضای بیرون را برعهده داشته‌اند، این در حالی است که ایوان شمالی در نمونه‌ها مشاهده نشده است. پلکان نیز میانواری پرکاربرد در ارتباطدهی میان بیرون-درون و درون-درون در خانه‌های این نواحی بدست آمد و در خانه‌های دوطبقه در تمامی موارد پلکان با ایوان دسترسی مستقیم داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Modeling of In-Between Spaces in vernacular houses of East Gilan

نویسندگان [English]

  • . . 1
  • Aliasghar Malekafzali 2
  • . . 2
1 .
2 Assistant Professor, Faculty of Art and Architecture, South Tehran
چکیده [English]

The middleware is the interface that connects them between the other two spaces and makes them accessible or visible. Indigenous houses in East Gilan are divided into four categories: plains, plains, foothills and mountains based on their location in the middle climates. The aim of this study is to explain the patterns for "Mianvar" in native houses of the plains and foothills of East Gilan. This explanation can show special patterns of spatial organization in these houses; And to clarify the role that mediators have played in establishing access and access relationships. The research hypothesis is that mediocrities have played a fundamental role in the spatial organization of indigenous houses. The type of research is interpretive-historical; Because it explores and explains the intermediate relationships of a number of houses in the past. In this regard, first of all, a number of native houses have been selected by purposive non-random sampling method and the spatial patterns and spatial organization of the middle ground in them have been identified with a qualitative and analytical approach; Then, with an analytical approach, similar features and their common patterns in the number of samples have been obtained and in the final step, the middle position in the optimal spatial organization patterns in these areas have been identified and explained. The results show that porches and stairs were the most widely used types of mezzanines in homes in these areas; In addition to having a special shape and physical features, the south porch has played an important role in the access and access between the rooms of the house and the hall with the outside space, while the north porch has not been observed in the samples.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Spatial pattern
  • Pattern of spatial arrangement
  • In-between space
  • Vernacular houses of Gilan
دوره 3، شماره 9
زمستان
اسفند 1400
  • تاریخ دریافت: 17 شهریور 1400
  • تاریخ پذیرش: 24 اسفند 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 24 اسفند 1400