فصلنامه پژوهشی شهرسازی و معماری هویت محیط

فصلنامه پژوهشی شهرسازی و معماری هویت محیط

تبیین مفاهیم آشوب، پیچیدگی و آنتروپی در حکمروایی خوب شهری

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترا،گروه شهرسازی، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران
2 استادیار گروه معماری، دانشکده معماری، دانشگاه پیام نور واحد تهران ،تهران.
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه معماری، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، همدان.
10.22034/(jupa-ei).2025.540664.1144
چکیده
چکیده
در دنیای امروز، شهرها به‌عنوان سیستم‌هایی پیچیده و چندلایه، با چالش‌هایی روبرو هستند که تحلیل‌های سنتی و خطی قادر به پاسخ‌گویی به آن‌ها نیستند. افزایش جمعیت، تغییرات سریع محیطی، و ظهور مسائل نوظهور مانند نابرابری، آلودگی و بحران‌های اقتصادی، مدیریت شهری را با سطح بالایی از عدم قطعیت و غیرقابل‌پیش‌بینی بودن مواجه کرده است. این مقاله با هدف بررسی پیوند میان نظریه‌های پیچیدگی و آشوب با حکمرانی خوب شهری، تلاش می‌کند نشان دهد چگونه این نظریه‌ها می‌توانند به ارتقاء کیفیت تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی شهری کمک کنند. به همین منظور با استفاده از مرور نظام‌مند منابع نظری، سه پرسش کلیدی بررسی شده‌اند: ماهیت عدم قطعیت در سیستم‌های شهری، تأثیر آن بر فرآیندهای برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری، و چگونگی بهره‌گیری از رویکردهای نوین برای بهبود حکمروایی خوب شهری.روش پژوهش توصیفی بود که با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و اسنادی داده گرد آوری شدند. یافته‌ها نشان داد که سیستم‌های شهری دارای ویژگی‌هایی چون تعاملات غیرخطی، خودسازماندهی، و رفتارهای نوظهور هستند که به شدت بر حساسیت به شرایط اولیه و بروز تغییرات غیرمنتظره تأثیر می‌گذارند. در این چارچوب، نظریه آشوب با تاکید بر اثر پروانه‌ای و نظریه پیچیدگی با تبیین ساختارهای چندمقیاسی، ابزارهای مفهومی مؤثری برای تحلیل و مدیریت این عدم قطعیت‌ها فراهم می‌کنند. در نهایت، مقاله پیشنهاد می‌دهد که حکمروایی خوب شهری باید بر اصولی چون شفافیت، مشارکت، پاسخگویی، داده‌محوری و تاب‌آوری استوار باشد و از فناوری‌های نوین و یادگیری نهادی برای تطابق با شرایط پیچیده بهره گیرد. چنین رویکردی می‌تواند با کاهش آنتروپی و افزایش ظرفیت سازگاری، کیفیت زندگی شهری را در مسیر توسعه‌ای پایدار و هوشمند ارتقا بخشد.
کلمات کلیدی: آشوب، پیچیدگی، آنتروپی، قطعیت، حکمروایی خوب شهری.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Explanation of the Concepts of Chaos, Complexity, and Entropy in Good Urban Governance

نویسندگان English

ata olah Erfani 1
alborz dawodi 2
Hamid reza Erfani 3
1 The Islamic Azad University, Central Tehran Branch – Tehran, Iran
2 ChatGPT said: Assistant Professor of Architecture, Faculty Member at Payame Noor University, Tehran, Iran.
3 Master’s student in Architectural Engineering at Islamic Azad University, Hamedan Branch, Iran.
چکیده English

Abstract
In today’s world, cities, as complex and multilayered systems, face challenges that traditional and linear analyses are unable to address. Population growth, rapid environmental changes, and the emergence of new issues such as inequality, pollution, and economic crises have confronted urban management with high levels of uncertainty and unpredictability. This article, aiming to explore the connection between complexity and chaos theories and good urban governance, seeks to demonstrate how these theories can contribute to improving the quality of urban decision-making and planning. To this end, through a systematic review of theoretical sources, three key questions are examined: the nature of uncertainty in urban systems, its impact on planning and decision-making processes, and how modern approaches can be applied to improve good urban governance. The research method was descriptive, relying on library and documentary studies for data collection. The findings revealed that urban systems possess characteristics such as nonlinear interactions, self-organization, and emergent behaviors, which strongly influence sensitivity to initial conditions and the occurrence of unexpected changes. Within this framework, chaos theory, with its emphasis on the butterfly effect, and complexity theory, with its explanation of multiscale structures, provide effective conceptual tools for analyzing and managing these uncertainties. Finally, the article suggests that good urban governance should be grounded in principles such as transparency, participation, accountability, data-driven approaches, and resilience, while leveraging modern technologies and institutional learning to adapt to complex conditions. Such an approach can, by reducing entropy and enhancing adaptive capacity, improve urban quality of life along a sustainable and smart development trajectory.

Keywords: Chaos, Complexity, Entropy, Uncertainty, Good Urban Governance

کلیدواژه‌ها English

Chaos
Complexity
Entropy
Certainty
Good Urban Governance

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 28 مرداد 1404

  • تاریخ دریافت 23 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 17 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 28 مرداد 1404