https://www.ei-journal.ir/ فصلنامه پژوهشی شهرسازی و معماری هویت محیط fa daily 1 Mon, 20 Feb 2023 00:00:00 +0330 Mon, 20 Feb 2023 00:00:00 +0330 https://www.ei-journal.ir/article_198467.html مسجد و کلیسا به عنوان دو خانه مقدس برای دو دین بزرگ، اسلام و مسیحیت، علاوه بر اینکه جایگاه مذهبی دارند، ارزش‌ها و اهمیت‌ بسیاری در جوامع مختلف دارد. این پژوهش تلاشی برای پاسخ به این سوال بود: کلیساهای دوره نئوگوتیک و مساجد دوره قاجار در ایران از نظر شاخص های کالبدی ، عملکردی و زیبایی شناسی دارای چه وجه تمایز و تشابهی می باشند ؟ در این پژوهش ویژگی‌های معماری کلیساها و معماری نئوگوتیک در دسته‌بندی پلان، تزیینات، متریال، حجم و نما طبقه‌بندی شدند. در مرحله بعد، کلیسای ساگرادا فامیلیا در دوره نئوگوتیک و مسجد آقا بزرگ کاشان در دوره قاجار از نظر شاخص های کالبدی ، عملکردی و زیبایی شناسی مورد ارزیابی قرار گرفت. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و پژوهش از نوع تحقیقات کیفی با رویکرد تطبیقی می باشد. در بخش کیفی از روش تاریخی-تحلیلی و روش توصیفی-تحلیلی برای بررسی تطبیقی بناهای مذکوربه سبک نئوگوتیک انجام شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش استدلال منطقی استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد که نمونه های موردی در بهره گیری ازطبیعت و هندسه فرکتال، جنبه تزئینی و کاربردی پنجره ها،استفاده از نور و روشن کردن فضا ، ایجاد حس تقدس به بنا توسط پنجره ها ونور آن، اصل کمرنگ کردن رابطه بصری با جهان مادی ، قرارگرفتن خداوند دراصل توجه و حاکمیت مطلق در فضایی مقدس وعظیم ، استفاده ازعناصرتکرارشونده هندسی ،قوس، ایجادکنتراست ، و وجود ستون در ورودی ها مشابه و در محور قرار گیری بنا ، هندسه پلان ، برجسته و فشرده بودن بنا از نظر فضای شهری ،جهت بهره گیری از نور و تزئینات ، تکنیک پیاده کردن نقوش ،ایجاد نور منتشر و متمرکز در سطح بنا ، عرض پنجره ها ، نوع مصالح بکار رفته در بنا ، محل تعبیه درهای ورودی به محوطه متمایز هستند . https://www.ei-journal.ir/article_198466.html منظر پدیده ای بسیار پیچیده است که به طور پیوسته در زمان و مکان تکامل پیدا می کند. این پدیده در حقیقت انعکاسی از هر دو فرایند طبیعی و تغییرات فرهنگی در طول زمان است. مناظر می توانند صرفا محصول فرایندهای طبیعی (مناظر طبیعی) یا مداخله های انسانی در اکوسیستم های طبیعی (مناظر فرهنگی) باشند. امروزه، رویارویی با یک منظر طبیعی در زندگی روزانه تقریبا غیر ممکن است. .مناظر دیداری و همچنین مناظر صوتی(نمای صوتی) که امروزه بیشتر آن ها به واسطه فعالیت های انسانی دچار تغییر شده اند و در معانی نمادین تنوع و هویت فرهنگی جوامع ما جا گرفته اند. به عبارت دیگر، زوال اکوسیستم های طبیعی به موضوع مهمی در توسعه پایدار تبدیل شده است، زیرا ما انسان ها برای بقاء خود به منابع طبیعی وابسته ایم. به همین دلیل مطالعه، شناخت و درک مفاهیم مربوط به حوزه منظر یکی از اساسی ترین و مهم ترین موارد حائز اهمیت در دوران معاصر می باشد.هدف اصلی این پژوهش شناسایی شاخص‌های موثر در طراحی منظر بر اساس نظریات رایج در این حوزه همچنین آشنایی و درک نمای صوتی به عنوان عنصر مغفول مانده در شناخت مقوله ی منظر می باشد. منظر به عنوان یک واژه، موضوع طیف وسیعی از رشته ها و حوزه های تخصصی و بین رشته ای از جمله هنر، تاریخ، جغرافیا، اکولوژی، سیاست، برنامه ریزی و طراحی بوده و هست. اگرچه عمدتا به ویژگی های فیزیکی یک محیط نسبت داده می شود، اما امروزه واژه بر چیزی بیش از عنوان صرف منظره دلالت دارد. .به این منظور ابتدا به طور جداگانه به بررسی مولفه های دیداری و صوتی ادراک منظر و روش های تحقیق مربوط به هر یک پرداخته می شود و سپس نتایج حاصل برای ارائه پیشنهادات بازگو خواهد شد. https://www.ei-journal.ir/article_198463.html In this study, the focus is on evaluating the effect of the academic period on traffic levels, and subsequently estimating the associated harm to urban ecology. It is worth mentioning that Uzbekistan has 199 higher educational institutions, with the largest concentration in Tashkent, accounting for 43.2% of all HEIs in the country. These institutions cater to over one million students, with around 34% (approx. 354,000) enrolled in higher education in the capital. However, due to an anomalous cold weather event that occurred during the winter of 2022, the winter vacation of students in Uzbekistan was extended. Consequently, the academic period in HEIs began on January 23rd, and this had a significant impact on traffic levels during morning and afternoon hours. Traffic observations taken during peak hours from January 12th-31st, 2023 indicated that although traffic was highest in the evenings, there was a marked increase in morning traffic following the start of the academic period on January 23rd. https://www.ei-journal.ir/article_198465.html هدف از این پژوهش بررسی راهبرد مطلوب شرکت‌های تعاونی حمل و نقل مسافربری استان کهگیلویه و بویراحمد با استفاده از تحلیل سوات می‌باشد. نوع پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی، و از نظر لحاظ روش اجرا توصیفی -پیمایشی محسوب می‌شود. نمونه مشارکت‌کنندگان در پژوهش، شامل 120 نفر از کلیه کارکنان شرکت‌های تعاونی حمل و نقل مسافربری استان کهگیلویه و بویراحمد بوده‌اند، که با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شده‌اند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته بوده، سپس داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار Excel و Matlab مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. یافته‌های حاصل از تحلیل سوات نشان داد که عوامل درونی (IFE=3.35) و عوامل بیرونی (EFE=3.06) محاسبه شد و با توجه ماتریس سوات، اولویت اول راهبرد شرکت‌های تعاونی حمل و نقل مسافربری، راهبرد تهاجمی یا SO می‌باشد. بنابراین، شرکت‌های مذکور، بایستی بتواند با بهره‌گیری از توانمندی‌ها و قوت‌های خود، از فرصت‌های محیطی یا بیرونی حداکثر استفاده را ببرند. همچنین نتایج تحلیل فازی نشان داد که در بین راهبردهای مطلوب مختلف، تدوین بسته‌های سفر مرتبط با فعالیت‌های اکوتوریستی با وزن (13/0) و همکاری تعاونی‌ها با سازمان گردشگری با وزن (12/0) از درجه اهمیت بیشتری برخوردار هستند. اما راهبردهای استفاده از نیروی کار متخصص با وزن (057/0) و امنیت انتظامی با وزن (057/0)، دارای درجه اهمیت پایین‌تری بودند. در پایان، پیشنهاداتی جهت بهبود وضعیت شرکت‌های تعاونی حمل و نقل استان ارائه شد. https://www.ei-journal.ir/article_203752.html محیط زندگی انسان تعیین‌کننده سلامتی فردی و اجتماعی است. خانه نیز به‌عنوان مکانی برای زندگی روزمره انسان، طراحی آن حائز اهمیت است.امروزه سازمان‌فضایی خانه از حقیقت خود فاصله گرفته و چالش‌هایی درگرو طراحی مدرن نیز به همراه آورده است. لازمه جبران این فاصله، شناخت مفاهیم خانه سنتی بوده تا ‌با روش سنتی به ساخت الگوی ذهنی منجر گردد. در این‌راستا با بهره‌گیری از فن پیکربندی‌فضا که روشی است برای درک الگوی رفتاری این امکان فراهم‌می‌شود تا رابطه میان پیکربندی فضا و ساختار اجتماعی فضا تحلیل شود. در این‌راستا این پژوهش با فرض آنکه «طراحی خانه‌های مسکونی با الگو خانه‌های ایرانی بر کیفیت زندگی شهری تأثیرگذار است» و «دستیابی به الگوی طراحی به‌وسیله بهره‌وری از فن پیکربندی فضایی امکان‌پذیر است» به تحریر درآمده است. سؤالات شامل موارد ذیل است:- شناسایی فضاهای اصلی‌در خانه‌های ایرانی بر اساس روش پیکره‌بندی فضا چگونه‌‌است؟- طراحی آپارتمان مسکونی معاصر مبتنی بر روش پیکره‌بندی فضا چگونه‌است؟با‌توجه به شرایط اقلیمی متفاوت و ساختار حیاط‌ها، شش نمونه موردبررسی قرار‌گرفت و عواملی چون میزان دسترسی، عمق، هم پیوندی فضاها تحلیل‌شد. طراحی باهدف ایجاد فضایی مأنوس، با تقسیم‌بندی فضا به‌صورت عمومی، نیمه عمومی، نیمه‌خصوصی و خصوصی ، به شکل صحیح صورت‌گرفت. با‌استفاده از روش ذکرشده، نتایج حاکی از آن بود که خانه‌های سنتی درزمینه دسترسی بصری؛ دارای سلسله‌مراتب بالا، از جنبه نظر دسترسی فیزیکی؛ دارای عمق بیشتر است. فضای دالان یا راهرو در جهت ایجاد سلسله مراتب و محرمیت فضایی تاکیددارد؛ فضای راهروی ورودی بیشترین هم‌پیوندی را بعد از حیاط داشته و از عمق کمتری نسبت به سایز فضاها برخوردار است. مطبخ دارای عمق بیشتر نسبت به سایر فضاها است. مهمانخانه نسبت به ورودی در کمترین میزان عمق است و عنصر حیاط نیز با توجه به اقلیم و تعداد متفاوت بوده‌است. نتایج بر اساس روش استدلال منطقی به‌صورت الگویی در جهت طراحی آپارتمان مسکونی پدیدار‌شد. https://www.ei-journal.ir/article_227297.html چکیده در دنیای امروز، شهرها به‌عنوان سیستم‌هایی پیچیده و چندلایه، با چالش‌هایی روبرو هستند که تحلیل‌های سنتی و خطی قادر به پاسخ‌گویی به آن‌ها نیستند. افزایش جمعیت، تغییرات سریع محیطی، و ظهور مسائل نوظهور مانند نابرابری، آلودگی و بحران‌های اقتصادی، مدیریت شهری را با سطح بالایی از عدم قطعیت و غیرقابل‌پیش‌بینی بودن مواجه کرده است. این مقاله با هدف بررسی پیوند میان نظریه‌های پیچیدگی و آشوب با حکمرانی خوب شهری، تلاش می‌کند نشان دهد چگونه این نظریه‌ها می‌توانند به ارتقاء کیفیت تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی شهری کمک کنند. به همین منظور با استفاده از مرور نظام‌مند منابع نظری، سه پرسش کلیدی بررسی شده‌اند: ماهیت عدم قطعیت در سیستم‌های شهری، تأثیر آن بر فرآیندهای برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری، و چگونگی بهره‌گیری از رویکردهای نوین برای بهبود حکمروایی خوب شهری.روش پژوهش توصیفی بود که با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و اسنادی داده گرد آوری شدند. یافته‌ها نشان داد که سیستم‌های شهری دارای ویژگی‌هایی چون تعاملات غیرخطی، خودسازماندهی، و رفتارهای نوظهور هستند که به شدت بر حساسیت به شرایط اولیه و بروز تغییرات غیرمنتظره تأثیر می‌گذارند. در این چارچوب، نظریه آشوب با تاکید بر اثر پروانه‌ای و نظریه پیچیدگی با تبیین ساختارهای چندمقیاسی، ابزارهای مفهومی مؤثری برای تحلیل و مدیریت این عدم قطعیت‌ها فراهم می‌کنند. در نهایت، مقاله پیشنهاد می‌دهد که حکمروایی خوب شهری باید بر اصولی چون شفافیت، مشارکت، پاسخگویی، داده‌محوری و تاب‌آوری استوار باشد و از فناوری‌های نوین و یادگیری نهادی برای تطابق با شرایط پیچیده بهره گیرد. چنین رویکردی می‌تواند با کاهش آنتروپی و افزایش ظرفیت سازگاری، کیفیت زندگی شهری را در مسیر توسعه‌ای پایدار و هوشمند ارتقا بخشد.کلمات کلیدی: آشوب، پیچیدگی، آنتروپی، قطعیت، حکمروایی خوب شهری.