نوع مقاله : علمی پژوهشی
تازه های تحقیق
نتیجهگیری یافتههای پژوهش
گردشگری شامل همه خدمات و ویژگی هایی است که در کنار هم قرار می گیرند تا آنچه گردشگر می خواهد فراهم آورند. در این جهت شهرها مهد تمدن، جاذبه و اقتصاد هستند و بیشترین جمعیت، امکانات و گردشگر را در خود جای می دهند. خدمات ارائه شده در شهر و جهانگردی عمرانی، خدماتی، نظارتی و رفاه اجتماعی و ... می باشد. لذا با توجه به تحولات و رشد سریع شهرنشینی در جهان و مشکلات ناشی از آن نیاز به برنامه ریزی و مدیریت شهری در سطح کلان می باشد.
در سال 2012 ،سهم مستقیم و غیرمستقیم گردشگری نسبت به سهم بخشهای دیگر اقتصاد ایران در اشتغال، حدود 5/1 درصد از مجموع اشتغال اعلام شده است و براین اساس، ایران در میان 193 کشور جهان رتبة 150 را به خود اختصاص داده است. با مقایسة درآمد گردشگری ساالنة ترکیه و سنگاپور با ایران در سال 2013 مشخص شد سهم ایران در حوزۀ گردشگری در سال 2013 ،تنها حضور چهار میلیون گردشگر بوده است. این درصورتی است که در این سال، 101 میلیارد و150 میلیون گردشگر در جهان جا به جا شده است که این رقم در سال 2020 به حدود 6/1 میلیارد نفر خواهد رسید. در این راستا، در استان آذربایجان شرقی با توجه به موضوع مورد مطالعه و هدف تحقیق، سوال اصلی تحقیق نیز که بدینگونه طرح شده بود؛ رتبهبندی شهرستانهای استان آذربایجان شرقی بر اساس زیرساخت های گردشگری شهری چگونه است؟ و کدام یک از شهرهای استان آذربایجان شرقی، زیرساختهای گردشگری مناسبتری را جهت پذیرش گردشگران دارا میباشند؟ و در به این صورت پاسخ داده شد. برخی از شهرستانها از نظر زیرساختهای موجود گردشگری، به ترتیب در میان شهرستانهای استان وضعیت متفاوتی دارند؛ برای مثال، شهرستانهای تبریز، میانه، مرند و شبستر به ترتیب رتبههای 1، 2، 3و 4 را به خود اختصاص دادند و از نظر زیرساخت های گردشگری شهری دارای رتبه های خیلی خوب و خوب هستند و از سویی دیگر شهرستانهای هریس، چاراویماق و خداآفرین به ترتیب رتبههای 18، 19 و 20 را به خود اختصاص دادند و در واقع کمترین و بدترین رتبه را نیز داشتند. لذا نشاندهنده حداقل زیرساختهای گردشگری در استان می باشند که مسلما باید در مدیریت این صنعت و توسعه زیرساختهای این شهرستان تمرکز و توجهی بیشتری نشان داد. بقیه شهرستانها نیز در حالت بینابین وجود داشتند.
موضوعات
عنوان مقاله English
نویسندگان English
Tourism is a phenomenon that can play a role in the economic success of a city or even in its social dynamics, so that in recent years there is a trend of growing and upgrading the active tourism industry in many cities of the world. In fact, tourism development can be considered as one of the possible solutions in facing the problems and dilemmas of the current situation in tourism areas. And the beginning of correct planning to achieve sustainable urban tourism is to recognize the potential of the areas from this point of view. Among the potentials of different areas in relation to urban tourism, we can mention urban tourism infrastructure. Therefore, the objectives of the present research are, firstly, to rank the cities of East Azarbaijan province in terms of having urban tourism infrastructure and secondly, to determine the distribution of urban tourism infrastructures at the level of the province using Shannon and Kupras entropy technique. In this regard, the weighting of indicators is done through the Shannon entropy technique, and the ranking of the cities of East Azerbaijan province is done using the Cooperas technique. Therefore, this research is of a descriptive-analytical type, and the data required for it has been collected by documentary method. The results of the present study show. The cities of Tabriz, Mianeh, and Marand took the first to third ranks respectively, and in terms of urban tourism infrastructure, they have very good and good ranks, and on the other hand, the cities of Haris, Charavimaq, and Khodaafrin have the last three ranks, respectively. They took the opinion of urban tourism infrastructure.
کلیدواژهها English
مقدمه
رشد روزافزون و شتابندة گردشگری موجب شده است بسیاری از صاحبنظران قرن 20 را «قرن گردشگری» بنامند. این صنعت بر حوزههای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مانند مبادلات خارجی، درآمدها، اشتغال، قیمتها، توزیع درآمدها، مهاجرت، تقسیم کار، آداب و رسوم و هنرها مؤثر است(نظم فر و محمدی، 1398). گردشگری در دهههای اخیر، یکی از پویاترین بخشهای اقتصادی در سطح جهان بوده و در بین بخشهای مختلف اقتصادی بیشترین رشد را داشته است. پیشبینی میشود این صنعت با وجود موجهای منفی تا سال 2029 با رشد 5درصدی همراه باشد. سهم این بخش در اشتغالزایی بهطور مستقیم و غیرمستقیم در سال 2018 بیش از 319 میلیون شغل و معادل 10درصد اشتغال جهان بوده است؛ بهعلاوه پیشبینی میشود تا سال ۲۰۲۹، بخش سفر و گردشگری ۴۲۰ میلیون و ۶۲۹ هزار شغل برابر با ۷/۱۱درصد از مشاغل جهانی را به خود اختصاص دهد؛ از سوی دیگر این بخش توانسته است در سال ۲۰۱۸، ۹/۹۴۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری ثابت را به خود اختصاص دهد. پیشبینی میشود این رقم تا سال ۲۰۲۹ نیز به هزار و ۴۸۹ میلیارد دلار برسد. این بخش سهمی معادل ۴/۱۰درصد از تولید ناخالص داخلی جهان را در سال ۲۰۱۸ داشته است (WTTC[1], 2018). با توجه به آمار و گزارشات ارائه شده، می توان گفت که صنعت گردشگری در حال تبدیل شدن به بزرگترین و پردرآمدترین صنعت در ابعاد جهانی است، بطوریکه 10 درصد از تولید ناخالص، 10 درصد از اشتغال (اسماعیلی و دیگران،1390) و در بسیاری از نواحی جهان نیز میزان تجارت گردشگری برابر یا حتی بیشتر از صادرات نفت، تولیدات مواد غذایی و اتومبیل است. چنین گسترش جهانی بخصوص در کشورهای صنعتی و در حال توسعه منجر به رشد اقتصادی و اشتغال در بسیاری از بخش های مرتبط، از ساخت و ساز گرفته تا کشاورزی و مخابرات شده است (Buhalis & Darcy ,2011).
در این راستا، اهداف اصلی پژوهش حاضر در مرتبه اول، رتبه بندی شهرستان های استان آذربایجان شرقی از نظر برخورداری از زیرساخت های گردشگری شهری از قبیل واحدهای اقامتی و هتل ها، واحدهای پذیرایی بین راهی و رستوران ها، اماکن تفریحی«موزه، سینما، تئاتر و نمایشگاهها»، اماکن عمومی صرف غذا و نوشیدنی، دفاتر خدمات مسافرتی، مناطق نمونه گردشگری، وسایل نقلیه عمومی درون شهری، شرکت ها و تعاونی های مسافربری و پارک های عمومی، با بکارگیری تکنیک های آنتروپی شانون و کوپراس می باشد.
با توجه به هدف فوق الذکر پژوهش حاضر درصدد پاسخ به سؤالات ذیل است:
[1] World Travel & Tourism Council