فصلنامه پژوهشی شهرسازی و معماری هویت محیط

فصلنامه پژوهشی شهرسازی و معماری هویت محیط

ارزیابی شاخص های رشد هوشمند شهری با رویکرد توسعه پایدار شهری (بافت مرکزی و فرسوده شهر کرمانشاه)

نوع مقاله : مستخرج از پایانامه

نویسندگان
داریوش کرمی شعبان آبادی 1
پارسا قنبری 2
1 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران
2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران
10.22034/(jupa-ei).2024.462608.1135
چکیده
ارزیابی شاخص های رشد هوشمند شهری با رویکرد توسعه پایدار شهری در بافت مرکزی و فرسوده شهر کرمانشاه یک موضوع مهم در برنامه ریزی و توسعه پایدار شهری است. این مطالعه با هدف تحلیل و ارزیابی وضعیت شاخص های رشد هوشمند شهری در بافت مرکزی و فرسوده شهر کرمانشاه انجام شده است. روش تحقیق، ترکیبی از مطالعات کتابخانه ای و میدانی با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه است. جامعه آماری شامل کارشناسان شهرسازی، مدیریت شهری و ساکنان محدوده مورد مطالعه در شهر کرمانشاه است.
در این مطالعه، مدل تحلیلی سلسله مراتبی (AHP) برای ارزیابی شاخص های رشد هوشمند شهری به کار گرفته شده است. نتایج نشان می دهد که شاخص های محیطی، اقتصادی و اجتماعی در محدوده مورد مطالعه در شهر کرمانشاه در وضعیت نامناسبی قرار دارند و نیازمند توجه ویژه است. همچنین موانع اصلی در راستای تحقق رشد هوشمند شهری شامل موانع قانونی، مدیریتی، اقتصادی و اجتماعی است. در نهایت، ارائه راهکارهای مناسب برای بهبود شاخص های رشد هوشمند شهری در راستای توسعه پایدار شهری در شهر کرمانشاه ضروری است.

تازه های تحقیق

نتایج پژوهش

نتایج حاصل از این پژوهش به شرح زیر است:

  1. ارزیابی شاخص های رشد هوشمند شهری:
  • شاخص های زیست محیطی در وضعیت نامطلوبی قرار دارند و نیازمند توجه ویژه هستند.
  • شاخص های اقتصادی در وضعیت متوسطی قرار دارند و نیازمند بهبود و ارتقاء هستند.
  • شاخص های اجتماعی در وضعیت نامطلوبی قرار دارند و نیازمند توجه ویژه هستند.
  1. موانع تحقق رشد هوشمند شهری:
  • موانع قانونی و مدیریتی
  • موانع اقتصادی
  • موانع اجتماعی
  1. راهکارهای بهبود شاخص های رشد هوشمند شهری:
  • اصلاح قوانین و مقررات
  • بهبود مدیریت شهری
  • ایجاد انگیزه های اقتصادی
  • افزایش مشارکت شهروندان

در مجموع، نتایج نشان می دهد که شاخص های رشد هوشمند شهری در بافت مرکزی و فرسوده شهر کرمانشاه در وضعیت مطلوبی قرار ندارند و نیازمند توجه ویژه و ارائه راهکارهای مناسب در جهت بهبود و ارتقاء آن ها می باشد.

کلیدواژه‌ها
رشد هوشمند
توسعه درونی (میان افزا)
بهره‏وری زمین
بافت فرسوده مرکزی
شهر کرمانشاه

موضوعات

عنوان مقاله English

Indicators of smart urban growth with sustainable urban development (central and dilapidated fabric of Kermanshah city)

نویسندگان English

Darioush Karami Sgaban Abadi 1
Parsa Ghanbari 2
1 Master Department of Geography and urban planning, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran
2 Assistant Professor of Department of Geography and urban planning, Kermanshah branch, Islamic azad university, Kermanshah,Iran
چکیده English

Evaluating the indicators of smart urban growth with the approach of sustainable urban development in the central and dilapidated fabric of Kermanshah city is an important issue in urban planning and sustainable development. This study aims to analyze and evaluate the status of smart urban growth indicators in the central and dilapidated fabric of Kermanshah city. The research method is a combination of library and field studies using questionnaires and interviews. The statistical population includes urban planning experts, urban management, and residents of the study area in Kermanshah city.
In this study, the Analytical Hierarchy Process (AHP) model has been used to evaluate the indicators of smart urban growth. The results show that the environmental, economic and social indicators in the study area in Kermanshah city are in an unfavorable condition and require special attention. Also, the main obstacles in the direction of realizing smart urban growth include legal, managerial, economic and social obstacles. Finally, providing appropriate solutions to improve the indicators of smart urban growth in the direction of sustainable urban development in Kermanshah city is necessary.

کلیدواژه‌ها English

smart growth
internal development (intermediate)
land productivity
worn-out central fabric
Kermanshah city

مقدمه

شهرهای امروزی با چالش های متعددی در زمینه های اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و کالبدی روبرو هستند که ضرورت توجه به توسعه پایدار شهری را بیش از پیش نمایان می سازد. در این راستا، رویکرد رشد هوشمند شهری به عنوان یکی از رویکردهای مؤثر در راستای دستیابی به توسعه پایدار شهری مطرح شده است. رشد هوشمند شهری بر اساس اصول و شاخص هایی همچون کاربری اراضی فشرده، حمل و نقل عمومی، حفاظت از محیط زیست، مشارکت شهروندان و غیره تعریف می شود.

شهر کرمانشاه نیز همانند سایر شهرهای بزرگ کشور با چالش های متعددی در زمینه های مذکور مواجه است. بافت مرکزی و فرسوده این شهر، نمایانگر برخی از این چالش ها است. در این محدوده، شاخص های رشد هوشمند شهری از جمله دسترسی به حمل و نقل عمومی، کیفیت محیطی، مشارکت شهروندان و توسعه اقتصادی در وضعیت نامناسبی قرار دارند که ضرورت ارزیابی و تحلیل آن ها را نمایان می سازد.

بنابراین، این مطالعه با هدف ارزیابی شاخص های رشد هوشمند شهری با رویکرد توسعه پایدار شهری در بافت مرکزی و فرسوده شهر کرمانشاه انجام شده است تا بتوان با شناسایی چالش ها و ارائه راهکارهای مناسب، گامی در جهت بهبود وضعیت این بافت ها و دستیابی به توسعه پایدار شهری در شهر کرمانشاه برداشت.

 

  1. ارجمندعباسی، پریسا، (1378)، امکان سنجی توسعه درون فضایی در ایران به کمک GIS نمونه موردی: ده ونک، طرح نهایی کارشناسی رشته شهرسازی، دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران.
  2. اسدی، صالح، (1390)، سنجش روند توسعه فیزیکی شهر شیراز از دیدگاه شاخص های تراکمی رشد هوشمند شهری، پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران.
  3. آئینی، محمد(1389)، «موضوعات اقتصادی،مالی و مدیریتی در بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده شهری»، مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، تهران
  4. آیینی، محمد و اردستانی، زهرا السادات (1388)، هرم بازآفرینی مشارکت مردم معیار ارزیابی برنامه های توسعه درونزای شهری، نشریه هویت شهر، سال سوم، شماره 5.
  5. برک پور، بهرامی (1390)، قابلیت سنجی توسعه مجدددر بافت های ناکارآمد شهری (محله انبار نفت منطقه 11 تهران)، فصلنامه شهر ایرانی اسلامی، شماره چهارم، صص 14-1
  6. پورجعفر و همکاران،(1389)، طراحی میان افزای هماهنگ در راستای ایجاد منظر شهری مطلوب، همایش ملی منظر شهری، تهران
  7. تقوایی، مسعود و سرایی، محمد حسین (1383)، گسترش افقی شهرها و ظرفیت‌های موجود زمین، مورد شهر یزد، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 73.
  8. حبیبی، سید محسن (1375)، از شار تا شهر، تحلیلی تاریخی از مفهوم شهر و سیمای کالبدی آن، تفکر و ثأثر، تهران، دانشگاه تهران.
  9. حیدری، جهانگیر(1389)، بافت های فرسوده شهر بوشهر و توسعه درون شهری، رساله دوره دکتری به راهنمایی محمد سلیمانی، دانشگاه خوارزمی تهران.
  10. رفیعیان, مجتبی؛ تقوایی،علی اکبر؛وحدانی،حسن (1389)، ظرفیت سنجی توسعه محله ای در فرایند توسعه پایدار شهری (محله کلکته چی یا راسته کوچه شهر تبریز), صفه، شماره 49، صص 104-93
  11. رهنما، محمد رحیم و عباس زاده، غلامرضا، (1387)، اصول، مبانی و مدل های سنجش فرم کالبدی شهر انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، چاپ اول، مشهد.
  12. زمانی، بهاره؛ نسترن،مهین؛مسعود،محمود؛ خسروی دانش، امید (1390)، تحلیل توسعه مسکن در بافت فرسوده کردآباد اصفهان با رویکرد توسعه پایدار، ساخت شهر، دوره 9، شماره 19، صص 14-2
  13. زنگنه شهرکی، سعید، (1390)، تحلیل اثرات اجتماعی- اقتصادی و زیست محیطی گسترش افقی شهر و چگونگی بکارگیری سیاست های رشد هوشمند شهری (مطالعه موردی: شهر یزد)، رساله دکتری، دانشگاه تهران.
  14. شیخی، حجت؛ پریزادی، طاهر؛ رضایی، محمدرضا و سجادی؛ مسعود، (1391)، تحلیل و تعیین فرم کالبدی شهر اصفهان با استفاده از مدل گری و موران، مجله پژوهش و برنامه ریزی شهری، سال سوم، شماره نهم، مرودشت.
  15. صارمی، حمیدرضا (1392)، بررسی توسعه از درون شهر بروجرد، فصلنامه مدیریت شهری، شماره 32، 310-299
  16. صرافی، مظفر (1379)؛ شهر پایدار چیست؟؛ مدیریت شهری؛ شمارة 4؛ سال اول؛ زمستان 1379
  17. عباس زادگان، مصطفی (1387)، بهره گیری از رشد هوشمند در ساماندهی رشد پراکنده شهرها، مجله فناوری و آموزش ، شماره یک.
  18. عزیزی ، محمد مهدی، (1383)، تراکم در شهرسازی (اصول و معیارهای تراکم بهینه)، موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
  19. فخراحمد، سید مهدی؛ پورجعفر،محمد رضا؛ تقوایی، علی اکبر(1387)، برنامه ریزی توسعه درون شهری، روش ها و ضرورت ها (شهر دوگنبدان)، نشریه هویت شهرسال سوم، شماره 2
  20. فرشچین، امیررضا، (1389)، باز توسعه مراکز شهری در چارچوب رویکرد توسعه درون فضایی مسکونی (نمونه موردی: محدوده میدان تجریش و قدس)، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس.
  21. مشکینی، ابوالفضل؛ مهدنژاد، حافظ و پرهیز، فریاد، (1392)، الگوهای فرانوگرایی در برنامه ریزی شهری، تهران، انتشارات امید انقلاب، چاپ اول.
  22. مهندسان مشاور تدبیر شهر.1386. طرح ساماندهی بافت مرکزی شهر کرمانشاه، مرحله اول، وضع موجود.

 

  1. American Planning Association (APA) (2006) Planning and Urban Design Standards, New York.
  2. Anderson, Connie (2005), Infill Development: Barriers and Incentives, Truckee Meadows Regional Planning Agency.
  3. Bhatta, Besudeb (2010), Analysis of urban growth and sprawl growth from remote sensing data.
  4. City Parish Planning Commission,(2004), Information Bulletin Number 43, April
  5. Europe transportation (2004), Report of hundredth and twenty-fourth round tables on transportation economics, Conference of Ministers of Transport, volum 68.
  6. Ewing, R., (1997) is Los Angeles-style sprawl desirable? J. Am.Plan. Assoc. 63. 27-107.
  7. Farris, Terrence (2001), The barriers to using urban infill development to achieve smart growth, Housing policy debate.vol 12.
  8. Greensboro Comprehensive Plan Steering Committee, “Infill Development for Greensboro NC”, (AWhite Paper 2000). Retrieved from: Http://www.brgov.org/dept/planning (2008)
  9. J.E, Latroph.R.G. (2003). Land Resources Impact indicators ofurban sprawl.
  10. Hess, George (2001), Just What is sprawl anyway?,North California stat university.
  11. Hudnut, William,2001, Comment on j. Terence Farris”s, Barriers to using urban infill development to achieve smart growth, Housing Policy Debate, Volume 12, Fannie Mae Foundation.
  12. Litman, Todd (2011), Evaluating criticismof smart growth, Victoria transport policy.
  13. Squaires, D Gregory (2002), urban sprawl causes consequent and policy responses.
  14. Talen, E (1996), Do plan get implemented? A review of evaluation in planning, journal of planning.
  15. Tarny,Stella,(2004), Barriers and Solutions to Land Assembly for Infill Development, ULI Land Use Policy Forum Report.
  16. Wiley, John and Sons, 2006, Buid- out Analysis in GIS as a planning Tool With aDemonstration for Roanoke County, Virginia, Blacksburg.
  17. apa.gov, Sprawl growth definition, 2002.
  18. brownfieldcenter.org. Glossary of Brownfield terms (2009).
  19. epa.gov.org Sprawl growth definition,2007.
  20. sga.com. 2009, Sprawl growth.
  21. smartgrowthamerica.org. What is smart growth? ( 2011).
  22. smartgrowthgateway.org. Smart growth goals and objectives,2010
  23. Zhu, Bing (2009), Urban Spatial Expansion Based on “Smart Growth. The 1st International Conference on Information Science and Engineering.
فصلنامه پژوهشی شهرسازی و معماری هویت محیط
دوره 3، شماره 12
پاییز
پاییز 1401

  • تاریخ دریافت 23 خرداد 1401
  • تاریخ بازنگری 09 تیر 1401
  • تاریخ پذیرش 18 مهر 1401