فصلنامه پژوهشی شهرسازی و معماری هویت محیط

فصلنامه پژوهشی شهرسازی و معماری هویت محیط

تبیین نقش رویکرد امید به زندگی در طراحی مراکز نگهداری افراد آلزایمری

نوع مقاله : مستخرج از پایانامه

نویسندگان
1 موسسه آموزش عالی آپادانا
2 دانشیار، گروه معماری،دانشکده هنر و معماری،واحد شیراز،دانشگاه آزاد اسلامی،شیراز،ایران.
3 مربی گروه معماری، موسسه آموزش عالی آپادانا
10.22034/(jupa-ei).2024.365676.1116
چکیده
با نگاه به این موضوع که توجه به نیازهای انسان در هر دوره سلامت و بیماری، یک ضرورت اجتماعی است. طراحی مراکز درمانی- مراقبتی، به دلیل ماهیت‌کاربری که با سلامت انسان در ارتباط است، تاثیر بسزایی درکاهش طولانی شدن پروسه بیماری دارد، با بررسی و شناخت بیمارانی که درگیر اختلال ذهنی شده‌اند و طراحی متناسب با شرایط روحی و جسمی آنان و تاثیر مراقبت و نگهداری و امید درمانی بر امید به زندگی بیماران، موجب بهبودی و کنترل روند پیشروی بیماری می‌شود. افراد آلزایمری طیف وسیعی از نیازهای جسمی، عاطفی و مالی را در بر می‌گیرند که ناشی از تخریب تدریجی و غیرقابل کنترل خود و ذهن بیمار است. این مراکز صرفا برای مراقبت و نگهداری بیماران نیست بلکه در جهت بهبود سلامت و افزایش حس امید به زندگی است. حس‌منزل‎گونه‌ای و پرنشاط، اجتماعی و صمیمی به درمان خود از لحاظ پزشکی، روانی که در آن مکان، بیمار معاشرت با هم نوع خود را دارد. جمع‌آوری اطلاعات و دستیابی به معیار‌ها و ملاک‌های جدید، از مطالعات کتابخانه‌ای و روش تحقیق در پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، روشی توصیفی- تحلیلی بوده است. که با هدف ایجاد امید به حیات و اعتماد ‌به‌نفس بیماران؛ و منجر به دور کردن استرس و اضطراب حس ناکارآمدی در بیماران است و آموزش مداخلات رفتاری- کاهش بار مراقبتی مراقبان افراد مبتلا به آلزایمر و کاهش عوامل تنش‌زای محیطی برای این افراد است. در واقع معماری فضایی که برای زندگی کردن در حین درمان است.

تازه های تحقیق

نتیجه‌گیری

باتوجه به مطالعات‌ها تحقیقات و پژوهش‌های انجام شده، انسان در بردارنده جسم  و ذهن و روان است، یک مرکز درمانی می‌بایست صلح، اطمینان و امید را به بیمارانش منعکس کند؛ بنابراین، گروه‌های مداخل از جمله مدیران بهداشت، معماران، شهرسازان، روانشناسان و پزشکان با به اشتراک گذاشتن علم و دانش و بررسی عوامل همه جانبه‌ای در این زمینه کمک کنند و مشارکت آن‌ها در فرایند طراحی بتواند بر سلامتی افراد تاثیرگذار باشد. تاثیر ارتباط سلامت و روان بیماران آلزایمری بر امید به زندگی نقش پررنگی دارد، همچنین با بازبینی رابطه معماری و سلامت روان با گردآوری معیارهایی فاکتورهای تاثیرگذار معماری و سبک معماری می‌تواند تفکر و احساسات را هم درگیر کند. جهت سنجش سلامت و روان، فهم نیازهای ماهیت انسان و شکل دادن به آن در محیط زندگی معماری مرکز طوری طراحی شوند که تا از اختلالات وکنترل روند پیشروی بیماری‌ پیشگیری شود، واضح‌تر می‌توان گفت حواس ما تاثیرگذار بر تفکر، احساسات و عملکرد و کل بدن ما است، یعنی اگر حواس ما با پیام‌های مثبت تحریک شود، عامل آن یک اثر تقویت کننده یا آرام بخش باشد، مانند نور، گیاهان، مصالح استفاده شده، روش‌های ساخت و ساز، دما و شرایط هوا و غیره؛ چرا که تمام این موارد در رفاه و سلامت نقش به‌سزای دارند. به‌طورکلی محیطی که در آن زندگی می‌کنیم و توسط آن احاطه شده‌ایم و فضایی برای رشد و تکامل فردی است که می‌تواند در تقویت احساس عزت نفس و رضایت ما نقش داشته باشند، ارتباط میان منظر و سلامت نقش پررنگی به خود داشته و حضور عناصرطبیعی و مصنوع به کمک حواس‌پنج‌گانه، موجب به‌کارگیری و کاوش‌کردن ذهن بیماران مبتلا به آلزایمر برای ادراک محیط می‌شود، پارامترهایی به عنوان اصول طراحی مراکز درمانگر و تطبیق این عناصر با شاخصه‌های باغ ایرانی، که سه ویژگی شاخص آن در محیطی دخالت دارند: شدت، تازگی و پیچیدگی که موجب انسجام، خوانایی، پیچیدگی و رازگونگی و با برانگیختن حواس پنج‌گانه فرصتی برای بازیابی روان و آرامش امید‌ به زندگی بیماران شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Clarifying the role of the life expectancy approach in the design of care centers for Alzheimer's patients

نویسندگان English

maral mohammadhosseini 1
Khosrow Movahed 2
Amirreza Arzaghi 3
1 UNVERSITY
2 Associate Professor, Department of Arts and Architecture, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran
3 Instructor of the Department of Architecture, Apadana Institute of Higher Education
چکیده English

Considering the fact that paying attention to human needs in every period of health and illness is a social necessity. The design of treatment-care centers, due to the nature of the user, which is related to human health, has a significant effect in reducing the prolongation of the disease process, by examining and recognizing patients who are involved in mental disorders, and designing them according to their mental and physical conditions and the effect of care and maintenance. And the hope of treatment on the life expectancy of patients leads to recovery and control of the progression of the disease. Alzheimer's patients have a wide range of physical, emotional and financial needs, which are caused by the gradual and uncontrollable destruction of the patient's mind and self. These centers are not only for the care and maintenance of patients, but also for improving health and increasing the sense of life expectancy. A home-like and lively feeling, social and intimate to the treatment in terms of medicine and psychology, where the patient has company with his own kind. Collecting information and achieving new standards and criteria from library studies and research methods in the current research has been applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of nature. with the aim of creating hope for life and self-confidence of patients; And it leads to removing the stress and anxiety of the feeling of ineffectiveness in the patients, and the training of behavioral interventions - reducing the care burden of caregivers of people with Alzheimer's and reducing environmental stressors for these people. In fact, the architecture is a space for living during treatment.

کلیدواژه‌ها English

Life expectancy
Alzheimer'
s
Iranian Garden
mental health
Therapeutic architecture
  1. اکبریان، امیر‌عباس. (1398). پژوهشی بر تاریخچه و مکانیزم درمان به وسیله باغبانی. مطالعات طراحی شهری و پژوهش‌های شهری، شماره2، دوره6 ، صفحه 78.
  2. آبکار، علی، زمانی، سجاد (1392). "بررسی اثر رنگ و نور در طراحی داخلی فضاهای درمانی از منظر کیفیت شفابخشی محیط" سومین همایش ملی معماری داخلی و دکوراسیون،اصفهان، صفحه 1.           
  3. پسند مژده، هدی، علی پور، فاطمه و برهانی‌حقیقی، مریم (1395)، "بیماری آلزایمر پیشینه، وضعیت حال و آینده" شفای خاتم، شماره 4، دوره3، صفحه 73-72.
  4. جمشیدی، فاطمه؛ سجاد، ریحانه. (1394). تاثیر نور در شکل‌گیری هویت در فضاهای معماری. مؤسسه آموزش عالی دانش پژوهان، شماره5، صفحه 75.
  5. جوادی، مصطفی، توانگر، حسین، خانی، محمدباقر، محمدی،مریم. (1396)، " اثربخشی بازی فکری بر شادکامی سالمندان مراجعه کننده به خانه سالمندان روزانه "مجله دانشگاه علوم‌پزشکی مازندران، شماره22، دوره159، صفحه 61.
  6. حسینی، محمدعلی، فلاحی‌خشکناب، مسعود، محمدی شاهبلاغی، فرحناز، محمدظاهری‌آرتیمانی، سمیرا، سلطانی، پوریا‌‌‌، رضا وخانجانی، محمدسعید (1395)، "تاثیر برنامه ذهن آگاهی بر استرس درک شده مراقبین خانوادگی سالمندان مبتلا به آلزایمر" نشریه روان پرستاری، شماره 4، دوره3، صفحه 2.
  7. حق ‌شناس، محمد؛  قیابکلو، زهرا. (1387). بررسی تاثیر شیشه‌های رنگی بر میزان نور و انرژی عبوری در محدوده مرئی. نشریه علمی- پژوهشی علوم و فناوری رنگ،2، صفحه 220.
  8. دهقانی، مرضیه؛ اربابان‌اصفهانی، آرش. (بی‌تا). رنگ، تاثیر آن بر رفتارهای متقابل انسان و محیط، و اهمیت آن در معماری داخلی. پژوهش‌های کاربردی در مهندسی،معماری و مدیریت شهری، صفحه 3-1.
  9. ذاکری، محمد‌حسین؛ سامانی، حانیه(1394). "شناسای عوامل تاثیر گذار بر طراحی مراکز هنر درمانی برای بیماران روحی- روانی". کنفرانس علمی‌پژوهشی افق‌های نوین در علوم جغرافیا و برنامه‌ریزی، معماری و شهرسازی ایران. 2، صفحه 4-2.
  10. رضاپور، عزیز، موسوی، عبدالرضا و سلیمانی‌موحد، مریم (1397)، "تاثیر چرخه‌های تجاری بر امید به زندگی در کشورهای سند ژشمانداز ایران 1404" مدیر بهداشت و درمان،شماره 9، دوره 2، صفحه 8.
  11. زارع، فائزه؛ حیدری، شاهین. طراحی معماری با بهره‌گیری از روشنایی طبیعی رویکردی در طراحی کتابخانه برای شهر تهران.  هویت شهر، شماره9،دوره24، صفحه 58 -57.
  12. زارعی، محمد‌ابراهیم؛ سلطان‌مرادی، زهره.(1396). آب در باغ ایرانی؛ بررسی معماری آب و ساختار آب‌رسانی در باغ چهل‌ستون اصفهان. فصلنامه شهری ایرانی اسلامی، شماره8،دوره34، صفحه 44.
  13. زارعیان، مصطفی،(1380). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، یزد، دانشکده فنی مهندسی یزد، طراحی باغ- موزه آب در شهر یزد، با الهام از اطوار حضور آب در معماری، صفحه 57-52.
  14. زالی، حکیمه، سادات‌سیدی، سمانه، رشیدی‌پور و علی، رضایی طاویرانی، مجید (1393)، "اپیدمیلوژی و اتیلوژی بیماری آلزایمر" کومش، جلد16، دوره2، صفحه 120-119.
  15. زجاجی، نازیتا؛ نیکبخت، علی؛ کافی، محسن. (1395). اصول طراحی محوطه‌های باغبانی درمانی و باغ ایرانی. علوم و تکنولوژی محیط‌زیست ،شماره3، دوره18، صفحه310-308.
  16. زمانی، احسان؛ لیلیان، محمدرضا؛ امیرخانی، آرین؛ اخوت، هانیه. (1388). بازشناسی و تحلیل جایگاه عناصر موجود در باغ ایرانی با تاکید بر اصول دینی- آیینی. باغ نظر، شماره11، دوره6، صفحه 35و31.
  17. زندیه، مهدی. (1391). مناسب سازی منظر شهری برای سالمندان. سالمند، شماره7،دوره25، صفحه 10-8.
  18. سرلک، احمد، سواری، ادیبه، (1395) "تاثیرعوامل اقتصادی اجتماعی بر امید به زندگی در ایران" مدیریت بهداشت و درمان، شماره 7، دوره 3 ، صفحه 8.
  19. سرمدی، صدف؛ شاهچراغی، آزاده؛ کریمی‌فرد، لیلا. (1398). مقایسه تطبیقی مؤلفه‌های غنای حسی دوره گذار باغ به پارک در تهران(مطالعه مورد ی: باغ ایرانی و پارک نیاوران). هویت شهر، شماره4، دوره44، صفحه 7.
  20. سعیدیان، نجمه؛ معمارضیا، کاظم؛ ذاکری، محمدحسین؛ حبیبی، امین؛ (1394). تبیین میزان تطابق الگوی منظر باغ ایرانی و باغهای چهارگانه درمانی. پژوهش‌های منظرشهر، شماره2،دوره4.
  21. سیلوایه، سونیا؛ دانشجو، خسرو؛ فراهانی، فرهمین‌فرهانی، سعید. (1391). هندسه در معماری ایرانی پیش از اسلام و تجلی آن در معماری. نقش جهان، 2(1)، صفحه 58-57 .
  22. شیبانی، مهدی؛ مطلبی، ریحانه. (1393). آوای هستی باغ ایرانی. فصلنامه هنر و تمدن شرق، شماره2،دوره6، صفحه 5.
  23. صیادی، محمدتقی، ناجی، حمید، زنجانچی، محمدحسن و پویا، منیژه. (1381)، " نقش فیزیوتراپی در آموزشگاه‌های استنثنایی(فیزیوتراپی به زبان ساده)"  نشریه تعلیم و تربیت، شماره 10و 11، صفحه 30.
  24. طالبیان، مژده ؛ خدابخشیان، مقدی؛ رجبی، فاطمه. (1395). ملاحظات طراحی معماری در ایجاد آسایشگاهی منزل گونه برای نگهداری بیماران آلزایمر. سومین کنفرانس بین المللی تحقیقات در عمران، معماری و شهرسازی و محیط زیست پایدار. صفحه 6-3.
  25. طاهری‌بازخانه، صالح؛ کریم‌زاده، مصطفی؛ تحصیلی، حسن. (1394). بررسی عوامل اقتصادی- اجتماعی موثر بر امید به زندگی در ایران. مجله اقتصادی، شماره15،دوره1و2، صفحه 93-84.
  26. عبدالهی، رکسانا؛ امین‌زاده، بهناز؛ شاهچراغی، آزاده؛ اعتصام، ایرج. (1394). تدوین مولفه‌های شفابخشی منظر در باغ‌های ایرانی و کاربرد آن در طراحی فضا‌های باز شهری. فصلنامه مدیریت شهری، (39) ، صفحه 324.
  27. علی‌الحسابی، مهران، رفیعی، فرخنده، (1388)، "رهنمودهای در طراحی محیط برای افراد مبتلا به آلزایمر"  مسکن، محیط روستا شهرسازی صفحه 76-72.
  28. قربانی، سوسن، دهقانی، مرضیه و جوادی‌پور، محمد (1398)، "تاثیر12 هفته تمرینات یوگا بر امید به زندگی زنان"  مطالعات روان‌شناسی ورزشی، شماره 30، دوره 8، صفحه 138.
  29. کوکبی، امین. (1400)،" بررسی معماری متاثر از نور مطالع موردی: استان کرمانشاه".سومین کنفرانس سالانه پژوهش‌های معماری، شهرسازی و مدیریت شهری.
  30. گل‌خندان، ابوالقاسم. (1397)، "تاثیر بلندمدت فلاکت اقتصادی بر امید به زندگی در ایران" مجله پژوهش سلامت، شماره4، دوره2 صفحه 106.
  31. محمدآقایی، طاهره؛ جماالدین، سهیلی. (1395). مروری بر تاثیر رنگ‌ها از منظر روانشناسی و اهمیت به کارگیری مناسب آن‌ها در طراحی فضاهای اقامتی و مراقبتی سالمندان، ماهنامه شباک، شماره2،دوره4و5،، صفحه 27و26.
  32. مردمی، کریم؛ میرهاشمی، صدیقه، حسن‌پور، کسری. (1393). باغ ایرانی- باغ شفابخش. پژوهشی قطب علمی معماری اسلامی. شماره2، دوره4، صفحه 54و53.
  33. مطلبی، قاسم؛ وجدان‌زاده، لادن (1394)، "تاثیر محیط کالبدی فضاهای درمانی بر کاهش استرس بیماران(بررسی نمونه موردی مطب دندان پزشکی)". نشریه هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی شماره2 دوره20، صفحه 49-37 .
  34. مظفری‌زاده، مجید، حیدری، فاطمه و قلعچه‌یزدانی، سهیلا (1397)، "اثربخشی 21 جلسه آب‌درمانی بر کاهش استرس بعد از صانحه، اضطراب و افسردگی(مطالعه تک آزمودنی)" نشریه مطالعات روان‌شناسی ورزشی، دوره24، صفحه 119.
  35. منصوری، سیما مظفر، فرهنگ و فیضی، محسن (1398)، "اثر بخشی غیر داروی رنگ،شدت نور،نوع و بافت مصالح محیط بر مبتلایان به دمانس از نوع آلزایمر"  فصلنامه تازه‌های علوم شناختی، دوره1، صفحه 61.
  36. مهدوی‌بهروز، فلاحی‌خشکناب، محمدی، فرحناز و حسینی، محمدعلی (1394)، " تاثیرمراقبت معنوی گروهی بر کیفیت زندگی مراقبین خانگی سالمندان مبتلا به آلزایمر"  مدیریت ارتقای سلامت، شماره 3، دوره4، صفحه
  37. میرزایی، مریم؛ موحد، خسرو. (1399). تاثیر رنگ ساختمان های درمانی بر کاهش استرس و طول درمان بیمار (نمونه موردی: بیمارستان کوثر شیراز). هویت محیط، شماره1، دوره3، صفحه 67 و 66.
دوره 3، شماره 11
تابستان 1401

  • تاریخ دریافت 22 فروردین 1401
  • تاریخ بازنگری 13 خرداد 1401
  • تاریخ پذیرش 13 خرداد 1401