Journal of Urban Development and Architecture - Environment Identity ( JUDA-EI)

Journal of Urban Development and Architecture - Environment Identity ( JUDA-EI)

Evaluation of Urban Tourism Infrastructure in the Cities of East Azarbaijan Province

Document Type : Scientific Research

Authors
Razieh Ghadarjani 1
Mehrdad Hajian Zeidy 2
1 Specialized Researcher of Urban Planning, Tehran, Iran.
2 Ph.D in Architecture Student, Kish International Campus, University of Tehran, Kish, Iran
10.22034/(jupa-ei).2024.367495.1117
Abstract
Tourism is a phenomenon that can play a role in the economic success of a city or even in its social dynamics, so that in recent years there is a trend of growing and upgrading the active tourism industry in many cities of the world. In fact, tourism development can be considered as one of the possible solutions in facing the problems and dilemmas of the current situation in tourism areas. And the beginning of correct planning to achieve sustainable urban tourism is to recognize the potential of the areas from this point of view. Among the potentials of different areas in relation to urban tourism, we can mention urban tourism infrastructure. Therefore, the objectives of the present research are, firstly, to rank the cities of East Azarbaijan province in terms of having urban tourism infrastructure and secondly, to determine the distribution of urban tourism infrastructures at the level of the province using Shannon and Kupras entropy technique. In this regard, the weighting of indicators is done through the Shannon entropy technique, and the ranking of the cities of East Azerbaijan province is done using the Cooperas technique. Therefore, this research is of a descriptive-analytical type, and the data required for it has been collected by documentary method. The results of the present study show. The cities of Tabriz, Mianeh, and Marand took the first to third ranks respectively, and in terms of urban tourism infrastructure, they have very good and good ranks, and on the other hand, the cities of Haris, Charavimaq, and Khodaafrin have the last three ranks, respectively. They took the opinion of urban tourism infrastructure.
Keywords
Urban Tourism Infrastructure
Tourism
East Azarbaijan Province
Subjects

مقدمه

رشد روزافزون و شتابندة گردشگری موجب شده است بسیاری از صاحب‌نظران قرن 20 را «قرن گردشگری» بنامند. این صنعت بر حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مانند مبادلات خارجی، درآمدها، اشتغال، قیمت‌ها، توزیع درآمدها، مهاجرت، تقسیم کار، آداب و رسوم و هنرها مؤثر است(نظم فر و محمدی، 1398). گردشگری در دهه‌های اخیر، یکی از پویاترین بخش‌های اقتصادی در سطح جهان بوده و در بین بخش‌های مختلف اقتصادی بیشترین رشد را داشته است. پیش‌بینی می‌شود این صنعت با وجود موج‌های منفی تا سال 2029 با رشد 5درصدی همراه باشد. سهم این بخش در اشتغال‌زایی به‌طور مستقیم و غیر‌مستقیم در سال 2018 بیش از 319 میلیون شغل و معادل 10درصد اشتغال جهان بوده است؛ به‌علاوه پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۲۹، بخش سفر و گردشگری ۴۲۰ میلیون و ۶۲۹ هزار شغل برابر با ۷/۱۱درصد از مشاغل جهانی را به خود اختصاص دهد؛ از سوی دیگر این بخش توانسته است در سال ۲۰۱۸، ۹/۹۴۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری ثابت را به خود اختصاص دهد. پیش‌بینی می‌شود این رقم تا سال ۲۰۲۹ نیز به هزار و ۴۸۹ میلیارد دلار برسد. این بخش سهمی معادل ۴/۱۰درصد از تولید ناخالص داخلی جهان را در سال ۲۰۱۸ داشته است (WTTC[1], 2018). با توجه به آمار و گزارشات ارائه شده، می توان گفت که صنعت گردشگری در حال تبدیل شدن به بزرگترین و پردرآمدترین صنعت در ابعاد جهانی است، بطوریکه 10 درصد از تولید ناخالص، 10 درصد از اشتغال (اسماعیلی و دیگران،1390) و در بسیاری از نواحی جهان نیز میزان تجارت گردشگری برابر یا حتی بیشتر از صادرات نفت، تولیدات مواد غذایی و اتومبیل است. چنین گسترش جهانی بخصوص در کشورهای صنعتی و در حال توسعه منجر به رشد اقتصادی و اشتغال در بسیاری از بخش های مرتبط، از ساخت و ساز گرفته تا کشاورزی و مخابرات شده است  (Buhalis & Darcy ,2011).    

در این راستا، اهداف اصلی پژوهش حاضر در مرتبه اول، رتبه بندی شهرستان های استان آذربایجان شرقی از نظر برخورداری از زیرساخت های گردشگری شهری از قبیل واحدهای اقامتی و هتل ها، واحدهای پذیرایی بین راهی و رستوران ها، اماکن تفریحی«موزه، سینما، تئاتر و نمایشگاهها»، اماکن عمومی صرف غذا و نوشیدنی، دفاتر خدمات مسافرتی، مناطق نمونه گردشگری، وسایل نقلیه عمومی درون شهری، شرکت ها و تعاونی های مسافربری و پارک های عمومی، با بکارگیری تکنیک های آنتروپی شانون و کوپراس می باشد.

 با توجه به هدف فوق الذکر پژوهش حاضر درصدد پاسخ به سؤالات ذیل است: 

  1. رتبه بندی شهرستان های استان آذربایجان شرقی بر اساس زیرساخت های گردشگری شهری چگونه است؟
  2. شهرستان های استان آذربایجان شرقی به چه میزان از زیرساخت های گردشگری شهری بهره مند هستند؟ 

 

[1] World Travel & Tourism Council

- پور احمد ، احمد . (1376)،  جغرافیا و کارکرد های بازار کرمان ، مرکز کرمان شناسی.
- حاجی نژاد, علی اصغر, قدمی, مصطفی, صحرایی, احمد, فاطمی, جواد. (1392). ارزیابی عوامل موثر بر گسترش گردشگری در ناحیه ساحلی شهرستان جویبار با استفاده از مدل راهبردی (SWOT). فصلنامه علمی وپژوهشی نگرش های نو در جغرافیای انسانی 5(2), 109-128.
- حکمت نیا, حسن. (1399). ارزیابی عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری شهر میبد. نشریه گردشگری شهری, 7(2), 71-84. doi: 10.22059/jut.2020.284076.675
-  جلالی، محبوبه، خادم‌الحسینی، احمد، (1394)، سطح‌بندی مناطق نمونة گردشگری استان کرمان، فصلنامة برنامه‌ریزی منطقه‌ای، دورة 5، شمارة 17­، مرودشت، 162- 151
- سالنامه آماری استان آذربایجان شرقی،1398
- شماعی, علی, شماعی, علی, موسی‌وند, جعفر. (1390). سطح بندی شهرستان‌های استان اصفهان از لحاظ زیرساخت‌های گردشگری با استفاده از مدل TOPSIS و AHP. مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای (توقف انتشار 3(10), 23-40.
- منشی زاده ، رحمت الله (1376)، جهانگردی ، انتشارات مسعی.
- نظم فر, حسین, محمدی, چنور. (1398). ارزیابی زیرساخت‌ها و جاذبه‌های گردشگری در منطقة اورامانات استان کرمانشاه. برنامه ریزی فضایی 9(4), 43-66. doi: 10.22108/sppl.2019.114892.1338                                                                              
- یغفوری, حسین, حسینی, سیدعلی, حسینی, سیده مریم. (1399). تدوین سناریوهای مؤثر بر توسعه گردشگری با رویکرد آینده‌نگاری مطالعه موردی: استان کهگیلویه و بویراحمد. نشریه گردشگری شهری, 7(1), 107-127. doi: 10.22059/jut.2020.279237.632
 
 
- Ali, A. and A. J. Frew (2014). Technology innovation and applications in sustainable destination development. Information Technology & Tourism, 14(4): 265-290.
- Alinezhad, A., & Khalili, J. 2019. COPRAS Method. In New Methods and Applications in Multiple Attribute Decision Making (MADM) (pp. 87-91). Springer, Cham.
- Bell, R., & Pliner, P. L. (2003). Time to eat: The relationship between the number of people eating and meal duration in three lunch settings. Appetite, 41, 215–218.
- Buhalis, D. and Darcy‚ S. (2011) Accessible Tourism: Concepts and Issues, Bristol, UK.
- Kozhokulov, S. & Chen, X. & Yang, D. & Issanova, G. & Samarkhanov, K. & Aliyeva, S. (2019) Assessment of Tourism Impact on the Socio-Economic Spheres of the Issyk-Kul Region (Kyrgyzstan), Journal of Sustainability, Vol.17, No.11, pp.1-14.
- Khanh Tuan, V. & Rajagopal, P. (2019) Analyzing Factors Affecting Tourism Sustainable Development Towards Vietnam in the New Era, European Journal of Business and Innovation Research, Vol.7, No.1, pp.30-42.
- Karagiannis, R., & Karagiannis, G. 2020. Constructing composite indicators with Shannon entropy: The case of Human Development Index. Socio-Economic Planning Sciences, 70, 100701.
- Lee. Ying-Chieh and Liao. Pei-Ting(2021), “The effect of tourism on teleconnected ecosystem services and urban sustainability: An emergy approach”, Journal of Ecological Modelling, Volume 439, 1 January 2021, 109343, https://doi.org/10.1016/j.ecolmodel.2020.109343
- Uysal, U. (2013) Urban Tourism Promotion: What Makes the Difference, Journal of Social Sciences, vol 5, No.1: 17-27.
- WTTC. 2018. “Human Capital.” Http://www.wttc.org/. WTTC. http://www.wttc.org/research/policy-research/human-capital/.

  • Receive Date 27 October 2022
  • Revise Date 21 November 2022
  • Accept Date 10 December 2022