تحلیل اثر تنوع شکلی ریز فضاها بر سیرکولاسیون مدارس تاریخی وابسته به گذر اصلی بازار اصفهان

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه/ مدیر گروه دانشگاه هنر اصفهان، دانشکده مرمت

2 دانشجو، دانشگاه تهران ،دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا

10.22034/(jupa-ei).2022.335484.1113

چکیده

اشکال گوناگون ریزفضاها در بناها با کاربری های گوناگون مانند مدارس، کاروانسراها، خانه ها و... سلسله مراتب دسترسی و سیرکولاسیون های متفاوتی را پدید آورده اند. مدارس با ساختارهای شکلی متفاوت در گذر زمان پدید آمده‌اند. کاربری‌های متفاوت در هر ریزفضا باعث به وجود آمدن سیرکولاسیون و دسترسی‌های منحصر به فردی شده‌است. بازار اصفهان دارای مدارسی است که دارای تنوع شکلی در ساختار پلان و ریز فضاها هستند. یکی از پرسش‌های پدید آمده این است که چه ویژگی هایی از ساختار هندسی پلان مدارس وابسته به بازار یکسان و چه ویژگی‌هایی متفاوت است؟ یکی دیگر از سوالات مطرح شده در این زمینه این است که از جمله تمهیدات معماری در پلان بناها، برای بهره مندی حداکثر از فضاهای پلان چیست؟
این مقاله بر آن است تا تاثیر تنوع شکلی ریزفضاها را بر سیرکولاسیون مدارس تاریخی وابسته به گذراصلی بازار اصفهان آشکار سازد.
داده های این پژوهش بر پایه نقشه های موجود بنا و برداشت و بازترسیم آن انتخاب، و پس از بازترسیم شکل هر بخش به صورت مجزا مورد بررسی قرار گرفته و کاربری آن مشخص شده است. پژوهش حاضر با استفاده از منابع مکتوب، اسناد تصویری و نقشه‌ها و سپس با استفاده از مطالعه مقایسه‌ای، به واکاوی تناسبات هندسی پرداخته ‌است. جامعه آماری این پژوهش مدارس وابسته به گذر اصلی بازار اصفهان بوده که بر پایه‌ى روش نمونه‌گیری هدفمند (غیر احتمالى)، بناهاى شاخص به لحاظ شکل هندسى، ترکیب فضایى، ورودى و فرم میانسرا، تعداد طبقه هاى بنا و دوره ى منتسب تاریخى ، گزینش و موردپژوهش قرارگرفته اند.
نتیجه‌گیری بررسی‌ها آشکار ساخت که دیاگرام فضایی، تنها وجه اشتراک مدارس مورد بررسی قرار گرفته‌است. موقعیت ورودی نسبت به مسیراصلی بازار، سیرکولاسیون فضایی، سیرکولاسیون دسترسی به حجره ها، وجود گوشه ها در میانسرا، وجود حجره های قرار گرفته در کالبد معماری و تعداد مدرس ها درمدارس گوناگون تفاوت دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The effect of the morphological diversity of micro-spaces on the circulation of historical schools related to the main passage of the Isfahan market was investigated

نویسندگان [English]

  • Nima Valibeig 1
  • fariba haqshenas 2
1 Assistant professor/ Head of Architectural and Urban conservation Department,, Art University of Isfahan
2 university of tehran /school of architecture/ arc conservation
چکیده [English]

Issue statement: Different forms of micro-spaces in buildings with different uses such as schools, inns, houses, etc. have created different access hierarchies and circulations. Over time, schools with various forms of structures have emerged.
Different uses in each micro-space have resulted in a variety of circulation and access
patterns. Isfahan market has a variety of schools with various shapes and sizes in their
plans and small spaces. One of the questions that arises is: what are the characteristics of
the geometric structure of the school plan in the same market, and what are the
distinctions? Another question raised in this regard is what is one of the architectural arrangements in the building plan to make the most of the plan spaces?
Objective: The purpose of this paper is to investigate the impact of the morphological
diversity of micro-spaces on the circulation of historical schools associated with the main
passage of the Isfahan market.
Method of investigation: The data of this research are selected based on the existing plans, construction and retrieval, and after redrawing, the shape of each section is examined separately and its use is determined.
The present study has analyzed geometric proportions using written sources, visual documents and maps and then using a comparative study.
The statistical population of this study is schools related to the main passage of Isfahan market, which is based on purposeful (non-probable) sampling method, index buildings in terms of geometric shape, spatial composition, number of entrances and mezzanine form, number of floors and period Historical attributes have been selected and researched in the scope of the ground floor plan.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Isfahan Safavid schools
  • main market passing
  • spatial layout
  • space circulation
  • school geometry
دوره 3، شماره 10
بهار
خرداد 1401
  • تاریخ دریافت: 14 فروردین 1401
  • تاریخ بازنگری: 30 اردیبهشت 1401
  • تاریخ پذیرش: 16 اسفند 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 01 خرداد 1401