ارزیابی منظر فرهنگی با تمرکز بر میراث طبیعی با ادغام روش های DEMATEL وANP ؛ مورد پژوهی: کناره ساحلی رود کارون شهر اهواز

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیارگروه شهرسازی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 مدرس گروه شهرسازی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

چکیده

منظر فرهنگی مبتنی بر میراث طبیعی بر نمونه برجسته ای که دربرگیرنده ممتازترین پدیده ها، اشکال یا صورت های طبیعی و روندهای مهم جاری اکولوژیکی، تکامل بیولوژیکی و تعامل انسان با محیط طبیعی اش را به نمایش می گذارد، تکیه دارد. از این رو مسیر ساحلی رود کارون در کلاشهر اهواز در جایگاه یک میراث طبیعی غنی دربردارنده تمامی ارکان و البته پتانسیل منظر فرهنگی مطلوب می باشد که متاسفانه در دهه های اخیر مغفول مانده است. در این پژوهش با هدف دستیابی به مهمترین معیارهای مربوط به منظر فرهنگی-طبیعی به ایجاد نمودار شبکه ای روابط بین معیاری، اوزان دهی و نرمال نمودن آن ها از طریق شیوه ترکیبی تکنیک چند معیاره تصمیم گیری DEMATEL-ANP می‌پردازد. نتایج ابتدایی پژوهش از شیوه DEMATEL نشان می دهد، 13 مورد از 23 معیار، مهمترین معیارهای موضوع می باشند. از این میان، 8 مورد تأثیرگذار (مثبت) و 15 مورد از معیارهای تأثیرپذیر (منفی) است که 66% از خوشه " تفسیر عمیق از مناظر طبیعی" (2 از 3 معیار) دارای مقادیر مثبت هستند. همچنین مهمترین و تاثیرگذارترین معیار" ارزش زیستگاهی" از خوشه " عملکرد و بهره وری" است. در ادامه بر اساس نتایج ANP اگر چه مهمترین معیارها مربوط به خوشه " تفسیر عمیق از مناظر طبیعی" بوده اما ایجاد تمایز در خوشه " عملکرد و بهره وری" است. در پایان، یافته های ماتریس حد به دست آمده، رویکرد طبیعی در سه گانه (طبیعی، انسانی و انسان ساخت) در ایجاد منظر طبیعی مبتنی بر میراث طبیعی در نمونه موردی ساحلی رود کارون صحه می‌گذارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of cultural landscape focusing on natural heritage by integrating DEMATEL and ANP methods; Case study: Coastal Shore of Karun River in Ahvaz

نویسندگان [English]

  • Behnaz Babaeimorad 1
  • Anush Eskandari 2
1 Assistant professor in urban planning, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran
2 Instructor of Urban Planning Department, Hamadan Branch, Islamic Azad University, Hamadan, Iran
چکیده [English]

The natural heritage-based cultural landscape relies on a prominent example that embodies the most distinctive natural phenomena, forms or forms, and current important ecological trends, biological evolution, and human interaction with its natural environment. Therefore, the coastal route of the Karun River in the city of Ahvaz, as a rich natural heritage, includes all the pillars and, of course, the potential of the desired cultural landscape, which unfortunately has been neglected in recent decades. In this study, with the aim of achieving the most important criteria related to the cultural-natural landscape, to create a network diagram of inter-criteria relations, weighting and normalizing them through a combined method of multi-criteria decision-making technique DEMATEL-ANP. Preliminary results of the research using the DEMATEL method show that 13 out of 23 criteria are the most important criteria of the subject. Of these, 9 are effective (positive) and 15 are affective (negative) criteria, of which 66% of the "deep interpretation of natural landscapes" cluster (2 out of 3 criteria) have positive values. It is also the most important and influential measure of "habitat value" of the "yield and productivity" cluster. According to the ANP results, although the most important criteria for the cluster are "deep interpretation of natural landscapes", but the distinction in the cluster is "performance and productivity". Finally, the findings of the limit matrix obtained from the research confirm the natural approach in the trinity (natural, man-made and man-made) in creating a natural landscape based on natural heritage in a case study of the Karun River.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cultural landscape
  • Natural Heritage
  • Karun River Shoreline
  • DEMATL-ANP